Als je doorslaat in nauwkeurigheid, kan perfectionisme negatief worden. Als je leeft met gezondheidsklachten of een chronische ziekte, kan deze situatie je nog eens een extra trigger geven in je leven. Want nu ‘voldoe’ je helemaal niet meer aan het perfecte plaatje. Het is alsof je telkens tekortschiet en meer dan ooit lijkt zoveel onbereikbaar. Een rotgevoel (ik houd het netjes :-)) kruipt in je lijf.

Verre van happy

Het levert je dan veel stress op en een gevoel dat je achter de feiten aanloopt. Wat je wilt doen, kost je onnodig veel tijd en energie. Je raakt de controle die je dacht te hebben kwijt. Dat geeft onrust en een gevoel van onmacht. Je voelt je verre van happy.

Uitstelgedrag

​Perfectionisme veroorzaakt bij jou geregeld uitstelgedrag. Je hebt in je hoofd hoe het eruit moet zien, of wat je zou moeten doen. Maar dat is een té perfect plaatje. En als dat plaatje dan heel ver weg voelt, onbereikbaar bijna, dan begin je er maar niet aan. Je leven is daardoor een stuk minder leuk dan je eigenlijk voor ogen hebt. Je kijkt misschien wel naar anderen die het wel goed voor elkaar hebben. Dat helpt niet, dat weet je wel, en toch laat je je er weer door beïnvloeden. En jij hebt nog extra ‘minpunten’ die je feilloos weet op te sommen. Je blijft daardoor nog passiever dan je wilt en daar baal je stevig van.

Nauwkeurigheid versus ongezond perfectionisme

Ik ken veel vrouwen die graag de puntjes op de i zetten. ​Misschien ben jij ook zo’n vrouw. Je noemt jezelf bijvoorbeeld ‘pietje precies’ of ‘perfectionist’ of je zegt weleens ‘mijn lat ligt wel hoog ja’.

Dat je nauwkeurig bent in wat je doet is een prachtige eigenschap. Gezond perfectionisme levert zeker wat op, zoals dat jouw werk van goede kwaliteit is. Anderen laten jou graag je gang gaan.

Er bestaat ook een andere vorm van perfectionisme dat negatieve gevolgen heeft en dat is ongezond perfectionisme. Daarmee heb je vooral (onbewust) last van de manier waarop je kijkt naar je eigen acties. Het ‘moet’ strak en netjes, onder controle en precies zo. Je ervaart vooral stress en dat heeft een negatieve invloed op je gezondheid.

Leer jezelf kennen

Ik kijk naar het leven als een (intens) groeipad. Het is van het grootste belang dat je jezelf leert kennen zodat je je bewust wordt van je persoonlijke eigenschappen, gedrag en patronen. In coaching werk ik bijvoorbeeld graag met kernkwaliteiten. Omdat je vanuit je mooiste en sterkste kwaliteiten ook je valkuilen hebt. Je schiet door in je sterke (en prachtige!) eigenschap ‘nauwkeurigheid’ als je te maken hebt met perfectionisme.

Het bijbehorende gevoel van tekortschieten (ik doe het nooit goed) kan echt een onbewust patroon worden in je leven.

4 negatieve gevolgen

Hoe word je je nu bewust van zo’n onbewust patroon?

Een mooi (en ook pijnlijk) begin kan zijn dat je merkt dat je ergens tegenaan loopt in je leven. Je begint je bewust te worden van gevolgen van je gedachten en gedrag. Bij ongezond perfectionisme horen bijvoorbeeld een aantal gevolgen die je absoluut niet goed doen. Ik ben benieuwd of je hier een of meerdere punten van herkent:

1. Je bereikt je doel niet

Je hebt wel doelen, maar die bereik je nooit want je begint er niet aan of je maakt het niet af. Je vertoont uitstelgedrag omdat je bang bent. Faalangst gaat samen met perfectionisme. Je bent bang dat het niet goed genoeg is of zal zijn. Als bonus geeft dat gevoel je stress en stress geeft je klachten zoals hoofdpijn en buikpijn.

2. Je doet alles zelf

Je durft weinig met anderen te delen, want je bent gevoelig voor het oordeel van een ander. Je doet het liever allemaal zelf, dan heb je het zelf in de hand. Dit kost je steeds meer tijd en energie die je niet hebt.

3. Je voelt je uitgeput

Je voelt je uitgeput. Je wilt alles graag goed doen en je werkt daar hard voor. Zelfs binnen jouw mogelijkheden zoek je telkens het uiterste op. Als iets niet lukt, kun je daar langere tijd mee zitten. Als iemand opbouwende kritiek heeft, schiet je meteen in de verdediging. Dat kost bakken energie en door gepieker slaap je slecht.

4. Je voelt je waardeloos

Je voelt angst om niet gewaardeerd te worden. Je denkt: ‘Ik moet dit en dat… als ik het zus of zo doe gaat het goed en dan heb ik succes en dan ontvang ik waardering en liefde’. Je laat je waardering afhangen van wat je doet en wat anderen daarvan vinden en je komt daardoor in een negatieve gedachtestroom met negatieve waardering naar jezelf toe. ‘Ik doe het niet goed, ik ben niet goed’.. Nou ja… behalve… als je perfect presteert. Je zelfwaardering is gedaald naar een niveau waar je zelf van schrikt als je erover nadenkt.

 

Hoe doorbreek je dit?

Een mooie quote komt van Mark Twain:

Continuous improvement is better than delayed perfection

Voortdurende verbetering is beter dan vertraagde perfectie. Zie het leven als een leerproces. Probeer telkens te werken aan stapjes van verbetering. Fouten maken mag.

 

5 tips bij perfectionisme

Ik geeft je 5 tips wat je zelf kunt doen aan ongezond perfectionisme, bij voorkeur met hulp van een coach. Het is namelijk onmogelijk om zelf zicht te krijgen op je eigen patronen. Als je erin zit, kun je er niet óp kijken 🙂

1. Omarm je eigen imperfectie

Jij bent uniek. Er is niemand zoals jij. En van alle mensen op aarde is er niemand perfect. Jij dus ook niet. Alles aan jou maakt jou juist zo mooi. Kijk elke dag in de spiegel. ZIE jezelf. Kijk naar je ogen en naar de mens die je ziet. Zeg tegen jezelf in de spiegel: Jij bent een prachtig mens. Jij bent compleet en goed zoals je bent en ik hou van jou zoals je bent. In het begin voelt dit onwennig, maar houd vol, want het zou zomaar kunnen dat je na een tijdje bij het horen van je eigen woorden een warme gloed door je heen voelt gaan. Je hart hoort telkens de woorden die je zegt!

2. Erken je ongezonde perfectionisme

Besef dat dit gedrag nadelig is voor jouw leven en dat het van je vraagt dat je in actie komt om hier vanaf te komen. Dus wil je een lichter leven en heb je te maken met ongezond perfectionisme: erken dit en kom in actie. Spreek met jezelf af dat je vandaag nog een stap zet in erkennen van je probleem. Deel met een vriend(in) waar je tegenaan loopt of stuur mij een bericht. Neem je voor om jezelf te ontwikkelen op dit punt. Nu is de tijd.

3. Onderzoek je angst

Waar ben je precies bang voor? Wat zeg je tegen jezelf en wat doe je vervolgens? Pak (teken)papier en een pen/stiften en neem een moment de tijd om jezelf de vraag te stellen: Waar ben ik bang voor? Wat zeg ik tegen mijzelf als ik iets wil doen, maar ik durf niet? Wat doe ik dan of wat doe ik juist niet? Wat levert dat mij op? Het zijn zulke vragen die je zoveel zelfkennis geven. Wees niet bang dat er geen antwoord komt. Je hebt een innerlijke wijsheid in jezelf die zulke vragen uitstekend kan beantwoorden.

4. Vervang je overtuiging

Ga voor een goed resultaat en laat de overtuiging los dat het ‘uitstekend’ moet zijn. Perfectie is een illusie. Je hebt lang niet alles in handen en onder controle. Plus: Fouten maken hoort erbij. Dat is de dagelijkse realiteit. Door fouten te maken, leer je juist. Ga aan de slag om je gedachten en gedrag te vervangen door liefdevolle en realistische gedachten en gezonder gedrag. Dat geeft je voldoening in je leven. Zeg in plaats van “Alles moet uitstekend” tegen jezelf: “Ik verlaag vanaf nu de druk die ik mijzelf opleg en ik sta mijzelf toe om fouten te maken en daarvan te groeien. Zo werk ik aan mijn eigen weerbaarheid.”
Hoe voelt dit voor jou om zo tegen jezelf te zeggen?

5. Leef in dankbaarheid

Leef in dankbaarheid en tevredenheid. Dit is echt een basisprincipe voor een lichter leven. Kijk naar wat er allemaal op dit moment in je leven aanwezig is. Stop met vergelijken met anderen en focus je op je eigen leven. Pak nu pen en papier en schrijf direct 10 punten op waar je dankbaar en tevreden over bent. Ik heb zelf een dankbaarheidsdagboekje naast mijn bed liggen en ik schrijf er elke dag in. Dit zal je aandacht verschuiven van ‘alles wat niet lukt’ naar ‘deze fijne dingen zijn nu al in mijn leven’. De energie die daarbij vrij komt, heb je nodig om als mens te groeien en een fijn en lichter leven te leven.

Positieve gevolgen

Het opvolgen van deze tips heeft op meerdere vlakken positieve gevolgen. Je werkt namelijk aan gezond perfectionisme. Je ontwikkelt je kwaliteit van nauwkeurig werken en je weet hoe je de valkuil van ongezond perfectionisme kunt vermijden.

  • Je benadert jezelf met mildheid en daardoor neemt de liefde voor jezelf toe.
  • Je brandt jezelf niet langer af, maar je voelt meer en meer ruimte om fouten te durven maken en van daaruit te groeien.
  • Je doorziet de strategie die je bent gaan toepassen als je je angstig voelt. Je erkent dat deze angst er is en dit geeft je ruimte om vanuit vertrouwen je werk te doen. Je voelt je meer ontspannen.
  • Je onderneemt steeds kleine acties om in beweging te komen en te blijven. Je bereikt met een tevreden gevoel je doelen.
  • Je merkt wat het met je doet om je focus te leggen op dankbaarheid. Het streven naar ‘meer’ neemt af en dit geeft je een fijner en meer vervuld gevoel gedurende de dag.

Dit zal in het begin allemaal nieuw voelen en misschien zelfs nog als ‘dun ijs’. Een nieuwe strategie aanleren kost tijd en het zal steeds beter gaan en steeds krachtiger voelen.

Geef jezelf de tijd en vooral liefde om hier mee aan de slag te gaan.

Waar wacht je op?

​​Heb jij nauwkeurigheid als kwaliteit en schiet je geregeld door naar ongezond perfectionisme? (H)erken je de negatieve gevolgen hiervan voor jouw leven en wil je er mee aan de slag? Verlang je naar het voelen van meer ruimte, vertrouwen, dankbaarheid en liefde?

Ik organiseer met regelmaat een bijeenkomst waarin we samen aan de slag gaan om de eerste stappen te zetten naar een lichter leven.

Klik HIER voor meer informatie en aanmelden. Je bent van harte welkom en neem gerust een zus/vriendin mee!